Autocraten trekken weer vaker aan het langste eind

NRC

Protestbewegingen - Tegenover alle geslaagde volksopstanden staan mogelijk net zo veel mislukkingen. Toch kiezen autocraten vrijwel altijd voor harde repressie. Daarmee boeken ze meer succes dan vroeger. (...)

Wie de geschiedenis induikt, ziet dat de kansen op succes voor vreedzame protestbewegingen vorige eeuw vrij gunstig lagen. De politicoloog Erica Chenoweth, hoogleraar aan de Kennedy School of Government in Boston, nam 323 protestbewegingen wereldwijd van tussen 1900 en 2006 onder de loep, die uit waren op het omverwerpen van regeringen of de bevrijding van gebieden. Haar conclusie was dat liefst 53 procent daarvan succes hadden. Bij gewelddadige protestbewegingen was dat succescijfer – anders dan zij had vermoed – maar half zo laag: 26 procent. (...)

(Tekst loopt door onder de foto.)

:format(webp)/s3/static.nrc.nl/bvhw/files/2022/12/data94037376-c07fd3.jpg)
Egyptische betogers tijdens de symbolische begrafenis van demonstranten die stierven tijdens de Arabische Lente. Foto Khaled Elfiqi/EPA

Ook onlangs zijn er nog successen te noemen. Toen er in juli van dit jaar duizenden boze landgenoten voor zijn paleis in Colombo verschenen en nog eens honderdduizenden op weg waren naar de hoofdstad, koos de gehate Sri-Lankaanse president Gotabaya Rajapaksa het hazenpad.

Hier staan echter meer recente mislukkingen tegenover, zoals de vastgelopen protestbeweging tegen het bewind van de Venezolaanse president Maduro en de stagnerende protestbewegingen in Soedan, Algerije, Irak en Libanon. (...)

Tegenwoordig ontstaan protesten vaak spontaan via de sociale media. Daarmee kun je snel acties afspreken en informatie over politieoperaties uitwisselen. Maar de Turkse sociologe Zeynep Tufekci van de Columbia School of Journalism merkt op dat zulke spontane acties vaak de standvastigheid en doelgerichtheid missen van vroegere bewegingen, die jarenlang waren voorbereid. Ze noemde de Occupy-beweging van 2011, die miljoenen mensen op de been bracht maar uiteindelijk verdampte. (...)

Veel hedendaagse protestbewegingen missen tevens leiderschap. Ook dat is een handicap waaraan de protesten in China en Iran lijken te lijden. (...)

Hele artikel

Tags: #filipijnen #marcos #sri_lanka #tunesie #rusland #poetin #soedan #algerije #irak #libanon #venezuela #arabische_lente